Afscheid is een thema dat als een rode draad door ons leven loopt. Het hoort bij ons leven.
Wanneer je geboren wordt begint het afscheid nemen al: je neemt afscheid van de veilige omgeving waarin je werd gevormd. Daarna nemen we op veel momenten in ons leven afscheid: wanneer we de school verlaten, het huis uitgaan; bij het veranderen van werkkring, vrienden achterlaten, als we dit leven verlaten en ieder kan voor zichzelf dit rijtje aanvullen.
Maar wat betekent afscheid nemen, hoe doe je dit, wat betekent het als je de ander, tijdelijk of nooit meer zult zien?
In dit verhaal wil ik iets verwoorden van hoe het voor mij was om afscheid te nemen van mensen waarmee ik voor een tijd ben opgetrokken in groepstherapie.
Wanneer ik 1x per week met anderen bij elkaar kom om te delen wat mij ten diepste bezig houdt. Waar ik bezig ben geweest te verwerken waaraan ik me op mijn levensweg heb bezeerd. Waar veiligheid is gewaarborgd. Waar ik heb kunnen oefenen om vertrouwen te ontwikkelen in mezelf en in anderen. Er is een hechte band ontstaan. We ontmoeten elkaar in al onze kwetsbaarheid.
Het gaat meestal om thema’s die ik in het dagelijks leven niet snel aan anderen zal vertellen. Na zo’n intense periode ga ik afscheid nemen op een moment dat ik zelf kies. Wel in overleg met de anderen. Ik vertel dat ik denk en het gevoel heb dat ik zonder de steun van de groep verder wil gaan en het vertrouwen heb dat ik dat kan.
Afscheid betekent voor iedereen iets anders ook al doe je het met elkaar. Het betekent datgene loslaten en achterlaten wat bekend en vertrouwd is geworden. Dat kan van alles oproepen, zoals herinneringen, verdriet, weemoed, onmacht, blijdschap. Daarom is het zorgvuldig voorbereiden belangrijk en is het afscheid nemen een betekenisvolle actie die kracht geeft.
Ik heb afscheid genomen van de groep. En ik kijk hier heel positief op terug. Het heeft mij de kans gegeven om zorgvuldig terug te blikken. Wat heb ik nu geleerd? In het algemeen en aan een ieder afzonderlijk. Ik heb dit beschreven en tijdens mijn laatste groepssessie gedeeld met de groep.
Het is een gezamenlijke afspraak dat we elkaar symbolisch een cadeau geven. Dat wil zeggen je koopt niet letterlijk en concreet iets maar geeft iemand het cadeau symbolisch door te vertellen wat het is, bijvoorbeeld een weegschaal en verwoordt daarbij wat je denkt bij een weegschaal en waarom je diegene dat cadeau wilt geven.
Het gaf me een warm gevoel: dit is kostbaarder en meer bijzonder dan cadeaus op mijn verjaardag te krijgen. Nog steeds een paar maand later denk ik aan mijn afscheidscadeaus.
Het maakt dat ik dit proces van in de groep zorgvuldig heb afgerond. Daarmee kijk ik positief en dankbaar terug op de mogelijkheid die ik heb gekregen en genomen om deel te nemen in de groep. Het is af.
Soms vertrekken er mensen uit een groep die geen afscheid nemen om uiteenlopende redenen. Dit is niet alleen heel naar voor degene die de groep verlaat maar ook voor de groepsleden die achterblijven. Er blijft iets onaf en het raakt bij ieder iets anders. En ik heb gemerkt, dat als ik het niet vertel, het juist bij mij blijft zitten en ik het niet kan loslaten. Dan zet ik geen punt en als ik geen punt zet, kan ik niet aan iets nieuws beginnen, want dan blijft het oude nog doorklinken.
Afscheid nemen doe ik met mijn hart en daarom zette ik een punt. Een punt die een dubbele punt is geworden: op weg naar een nieuwe horizon.
Marit
