Maar soms groeit (onbewust) deze hang naar controle en op het moment dat er een situatie ontstaat die niet controleerbaar is kunnen gevoelens van angst en paniek ontstaan. Reëel gezien is controle hebben over je leven niet mogelijk. Het leven laat zich immers niet controleren. Meebewegen met het leven en daarbij regie houden op bepaalde elementen is het hoogst haalbare en dit heb ik door de jaren heen met ups en down moeten leren.
Ik ben opgegroeid met het gevoel van controle willen hebben en zonder het te beseffen heb ik dit laten uitgroeien tot angst voor overgeven; emetofobie. Het zelf moeten overgeven of anderen zien overgeven roept bij mij grote angst en daarmee paniek op.
Deze emotofobie heeft er al sinds mijn kindertijd voor gezorgd dat ik ook angst heb voor de tandarts. De persoon achter het mondkapje die weinig zegt en waarbij je langere tijd liggend je mond open moet houden. Een angst die alleen maar groter werd naarmate ik ouder werd, ook al was er niets aan de hand met mijn gebit en bleef het bij controles. Want ja, het is spannend en spanning wakkert bij mij de angst aan om misselijk te worden en eventueel over te moeten geven. En dat je liggend met je mond open niet makkelijk kunt slikken en je wellicht eerder gaat verslikken maakt deze angst niet minder.
Toen de tandarts me vertelde dat het beter was om een verstandskies te trekken bij een kaakchirurg werd ik even lamgeslagen. Hoe zou ik minutenlang mijn mond open kunnen houden terwijl er iets wordt getrokken wat gaat bloeden en mogelijk in mijn keel glijdt waardoor ik me zou kunnen verslikken, misselijk kan worden of zelfs zou moeten overgeven? Hoe kan ik rustig in de tandartsstoel blijven liggen zonder een paniekaanval te krijgen?
Toch besloot ik dat deze kies eruit moest en dat ik hiermee de strijd met mijn angst moest aangaan. In overleg met Annelies begon ik met de behandelmethode "future template". Deze methode zorgt ervoor dat je minder tegen de gebeurtenis opziet en je gaat handelen zoals je graag wilt. Hiervoor is EMDR ingezet.
Samen met Annelies is een scenario opgesteld waarin we de gehele behandeling bij de kaakchirurg doornamen, van de stap om een afspraak te maken tot aan de behandeling zelf. Over alles dachten we na: wat zou er gebeuren, welke stappen zou ik zetten en hoe zou ik me daarbij voelen? Hoe groot was de spanning en de mate van eventuele fysieke angstklachten die ik dan zou voelen en hoe zou ik op dat moment met deze spanning en angstklachten om kunnen gaan om het te dragen. Op welke momenten heb ik de regie, op welke moment niet en hoe kan ik me er doorheen bewegen zonder in paniek te raken.
Tijdens verschillende EMDR-sessies hebben we het complete scenario doorgenomen en stilgestaan op momenten waarop de spanning opliep. Zo leerde ik zelf om de spanning terug te brengen naar een acceptabel niveau. Er is immers niets mis met een gezonde spanning. We lieten de behandelingstappen als een film afspelen tijdens de sessies, zodat ik kon ervaren dat ik de behandeling kon dragen en tot een goed einde kon brengen.
Inmiddels is de verstandskies eruit. De behandeling verliep iets gecompliceerder dan verwacht, maar dankzij het scenario en de het feit dat we hebben stil gestaan bij de mogelijkheid dat de behandeling anders zou kunnen verlopen, heb ik de daadwerkelijke behandeling zonder in paniek te raken en grote fysieke angstreacties te ervaren doorstaan.
Het aangaan van deze grote angst voelt als een grote overwinning. Er is een last van mijn schouders gevallen. De behandelmethode en de prettige begeleiding hebben goed gewerkt voor mij, en ik ben elke dag nog blij dat ik deze stap heb gezet en mijn angst niet heb laten winnen.
De les die ik hieruit heb geleerd, is dat een goede voorbereiding en de juiste begeleiding kunnen helpen om (grote) angsten aan te gaan. Door stap voor stap te werken en angstige situaties in een veilige omgeving te simuleren, kun je jezelf leren om met angst om te gaan. Regie daar waar het kan en onverwachte situaties kunnen dragen en doorstaan zonder jezelf kwijt te raken in angst, het kan echt!
Irene
